Language : ไทย | English | China
Call : 02-434-1111, 02-884-7000

มะเร็งเต้านม กับการถ่ายทอดทางพันธุกรรม

มะเร็งเต้านม กับการทำนายมะเร็งร้ายในตัวคุณ โดย ศูนย์เต้านม แผนกศัลยกรรม โรงพยาบาลเจ้าพระยา พร้อมให้คำปรึกษาและรักษา

           หากมีการตรวจทางการแพทย์แบบใดที่สามารถทำนายมะเร็งในร่างกายได้ นั่นอาจจะเป็นคำตอบของการรักษามะเร็งให้ได้อย่างเด็ดขาด ด้วยเหตุผลที่ว่า มะเร็งร้ายรู้ก่อน รักษาได้ มีโอกาสหายขาด

           ดัวยหลักคิดแนวการแพทย์แผนใหม่ เน้นการป้องกันและการเดินหน้าเชิงรุก ตรวจหาโรคแต่เนิ่นๆ เพื่อทำการรักษาตั้งแต่ยังไม่ลุกลาม  ร้ายแรง ทำให้เกิดคำถามว่า โรคร้ายกาจอย่าง “มะเร็ง” สามารถทำนายล่วงหน้า เพื่อการป้องกันไม่ให้มะเร็งเกิดขึ้นได้หรือไม่

  • เกิดมากับมะเร็ง

           หลายคนบอกว่า เกิดมาพร้อมกับมะเร็ง เป็นบาปที่ติดมาตั้งแต่เกิด ตระกูลนี้เป็นมะเร็งมาหลายชั่วคนอย่างไรเสียก็ต้องเสียชีวิตด้วยมะเร็ง เพราะมะเร็งถ่ายทอดทางพันธุกรรม…เป็นมะเร็งทั้งตระกูล แม้ มะเร็งเต้านมยังไม่เว้นแม้แต่ผู้ชาย

           ในความเป็นจริง มะเร็งถ่ายทอดทางพันธุกรรมจริง หากแต่ไม่จำเป็นต้องเป็น “ทุกคน” เนื่องจากการสิบทอดพันธุกรรมนั้น เกิดจากพ่อและแม่อย่างล่ะครึ่งหนึ่ง โดยส่งผ่านโครโมโซมจากพ่อและแม่มายังลูกดังนั้น โอกาสที่จะเป็นมะเร็งทางพันธุกรรม คือ 50:50 แม้ว่าจะอยู่ในกลุ่มเสี่ยงส่งต่อการสืบต่อยีนมะเร็งทางพันธุกรรมก็ตามและในกลุ่มผู้ป่วยมะเร็งทั้งหมด จำนวนผู้ป่วยที่เกิดจากการถ่ายทอดทางพันธุกรรมนั้นมีเพียงไม่เกินร้อยละ 10 เท่านั้น หมายความว่าในผู้ป่วยมะเร็ง 10 คน มีผู้ป่วยจากการ “เกิดมากับมะเร็ง” เพียงรายเดียว นอกนั้นเป็นมะเร็งจากปัจจัยอื่น

  • ปัจจัยที่มีผลต่อการเกิดมะเร็ง

ปัจจัยที่มีผลต่อมะเร็งอาจสรุปให้เห็นภาพง่าย ได้ดังนี้

มะเร็งเต้านม

 

  • การทำนายมะเร็งร้ายในตัวคุณ  การทำนายมะเร็งในบุคคลทั่วไปหากจะยึดตามหลักการที่สมาคมมะเร็งแห่งประเศสหรัฐอเมริกา (The American Society) แนะนำ เราสามารถทำนายมะเร็งได้โดยดูจากอาการและอาการแสดงเหล่านี้
  1. มีเลือดหรือสารคัดหลังออกผิดปกติ เช่นมีเลือกออกจากหัวนม ช่องคลอด ปะปนในอุจจาระหรือปัสสาวะ
  2. แผลไม่หายใน 2 สัปดาห์ มีขนาดโตขึ้น เจ็บปวด หรือมีเลือดออก
  3. การขับถ่ายผิดปกติ ทั้งความถี่และรูปแบบการขับถ่าย
  4. มีก้อนในที่ใดที่หนึ่งของร่างกาย
  5. อาการไอเรื้อรัง ร่วมมีเสียงแหบ เสี่ยงเปลี่ยน ไอไม่หาย มีเสมหะปนเลือดออกมา
  6. ไฝหรือกะที่มีการเปลี่ยนแปลง มีขอบเขตรูปร่างไม่ชัดเจน ขอบขรุขระหรือมีสีเปลี่ยน
  7. การกลืนลำบาก รู้สึกมีก้อนที่ขัดขวางการกลืนหรือรับประทานอาหาร

           อาการแสดงออกและความผิดปกติดังกล่าวมา ถือว่าเป็นแนวทางในการทำนายมะเร็งแต่การทำนายมะเร็งด้วยวิธีการเหล่านี้ มีข้อเสียคือ เมื่อมีสัญญาณต่างๆเหล่านี้เกิดขึ้น มักพบว่ามะเร็งได้ลุกลามไปแล้วไม่สามารถใช้ทำนายใช้ทำนายมะเร็งในระยะเริ่มต้นได้ และบางครั้งมะเร็งที่พบเป็นมะเร็งที่ลุกลามสู่ระยะที่สองหรือระยะที่สามแล้วจึงไม่สามารถใช้เป้นเกณฑ์ในการค้นหามะเร็งระยะเริ่มแรกได้ร้อยเปอร์เซ็นต์

           ดังนั้น แนวความคิดในการทำนายมะเร็ง อาจจะต้องกลับมาพิจารณาที่สาเหตุของการเกิดมะเร็ง เพื่อให้ได้ผลแม่นยำยิ่งขึ้น ซึ่งทางการแพทย์พบว่า ปัจจัยเสี่ยงก่อมะเร็งมีด้วยกันสองประการคือ

  1. มะเร็งเกิดจากปัจจัยภายนอก ซึ่งเป็นปัจจัยที่หลีกเลี่ยงได้

ปัจจัยเหล่านี้เป็นปัจจัยที่แต่ละบุคคลรับเข้ามาภายหลัง จากสภาพแวดล้อม การใช้ชีวิต การรับประทานอาหาร การขาดการออกกำลังกาย ความเครียด การติดเชื้อไวรัสบางตัว รวมทั้งการได้รับสารก่อมะเร็งซึ่งมีมากมายหลายพันชนิด ซึ่งกลุ่มนี้นับเป็นสัดส่วนร้อยละ 90-95 ของผู้ป่วยมะเร็งทั้งหมด

  1. มะเร็งเกิดจากปัจจัยภายในที่ติดตัวมาตั้งแต่เกิด ซึ่งเป็นปัจจัยที่หลีกเลี่ยงไม่ได้

ปัจจัยภายในเหล่านี้ ได้แก่ มะเร็งที่ถ่ายทอดทางกรรมพันธุ์ ซึ่งมีสัดส่วนประมาณร้อยละ 5 -10 ของผู้ป่วยมะเร็งทั้งหมด (ทุกประเภทรวมกัน)

 

มะเร็งเต้านมกับการถ่ายทอดทางพันธุกรรม

  • มะเร็งเต้านมกับการถ่ายทอดทางพันธุกรรม

           ปัจจุบันมีผู้เป็นมะเร็งเต้านมในไทยเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ทุกปี สาเหตุหนึ่งอาจมาจากการถ่ายทอดทางงพันธุกรรม ทำให้การมียีนผิดปกติแผ่กว้างขึ้นเรื่อยๆ ในหมู่เครือญาติ ผู้ที่มีสมาชิกในครอบครัวหรือเครือญาติสายตรงเป็นมะเร็งเต้านม จะมีความเสี่ยงต่อการเป็นโรคนี้มากกว่าคนทั่วไป 2-5 เท่า ดังนั้น ประวัติความเจ็บป่วยในครอบครัวจึงเป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญของการเป็นมะเร็งเต้านม

           ตัวอย่างสัดส่วนของมะเร็งถ่ายทอดทางพันธุกรรม และมะเร็งจากปัจจัยภายนอก

  • ส่วนใหญ่ของผู้ป่วยมะเร็งเต้านม ไม่ได้เกิดจากการถ่ายทอดทางพันธุกรรม

มะเร็งเต้านม

 

  • ปัจจัยที่เป็นสาเหตุของมะเร็งเต้านมในฝาแฝด

มะเร็งเต้านม

 

           เมื่อเปรียบเทียบกับสถิติผู้ป่วยมะเร็งเต้านมในประเทศไทย จำนวนผู้ป่วยใหม่ในแต่ล่ะปีมีประมาณ 6,000-8,000 ราย  ในจำนวนนี้มีร้อยละ 5-10 ที่ถ่ายทอดทางพันธุกรรม หมายถึงผู้ป่วย 300-800 ราย ในแต่ละปีป่วยด้วยมะเร็งเต้านมทางพันธุกรรม และจะมีผู้หญิงใน 300-800 ครอบครัว มีโอกาสได้รับยีนมะเร็งเต้านมจากมารดาทุกปี  ซึ่งทำให้มีโอกาสเสี่ยงที่จะเกิดมะเร็งเต้านมหากแต่มีโอกาสรับมาร้อยละ 50

           จะเห็นว่า การถ่ายทอดยีนมะเร็งเต้านมพันธุกรรมเป็นประเด็นที่ควรพิจารณา แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าผู้ที่ได้รับการถ่ายทอดยีนมะเร็งจะต้องป่วยด้วยมะเร็งเต้านมทุกราย โอกาสในการเกิดมะเร็งเต้านมเมื่อรับยีนมะเร็งมามีประมาณร้อยละ 80

           จากตัวอย่างของมะเร็งเต้านมจะเห็นได้ว่า เราสามารถแบ่งกลุ่มของการเกิดมะเร็งได้สองกลุ่ม คือ กลุ่มที่มียีนมะเร็ง (ร้อยละ 5-10) กับกลุ่มที่ไม่มียีนมะเร็ง แต่มั้งสองกลุ่มสามารถอาศัยการตรวจทำนายมะเร็งเพื่อการพบมะเร็งแต่เนิ่มๆ ในรูปแบบเดียวกันได้ หากแต่ในกลุ่มที่พบว่ามีปัจจัยเสี่ยงต่อการถ่ายทอดเชื้อมะเร็งพันธุกรรม จำเป็นจะต้องตระหนักในความเสี่ยงของตัวเอง ที่อาจเกิดมะเร็งขึ้นได้ ตั้งแต่อายุยังน้อย ดังนั้นการตรวจคัดกรองหามะเร็งในรูปแบบต่างๆ หรือการตรวจหาความเสี่ยงใดก็ตามจำเป็นต้องได้รับเมื่ออายุยังน้อย จากที่ผ่านมามีกรณี ศึกษาพบว่าผู้ป่วยมะเร็งเต้านมจากพันธุกรรมพบเกิดในวัยรุ่นอายุ 18 ปี เท่านั้น

           ดังนั้น หากคุณเป็นคนหนึ่งในครอบครัวที่มีปัจจัยดังต่อไปนี้ ควรใส่ใจในการเข้ารับการตรวจหามะเร็งแต่เนิ่มๆ เนื่องจากมะเร็งยิ่งตรวจพบได้ในระยะแรกๆ มีโอกาสรักษาหายได้ ในบางชนิดสามารถบอกได้ว่า รักษาหายขาดได้ร้อยเปอร์เซ็นต์ อาทิ มะเร็งเต้านม เป็นต้น

           กลุ่มที่เป็นมะเร็งซึ่งถ่ายทอดทางกรรมพันธุ์ จะมีข้อบ่งชี้ที่แตกต่างจากกลุ่มทั่วไปที่พอสังเกต คือ

  1. สมาชิกในครอบครัวเป็นมะเร็งตั้งแต่อายุยังน้อยๆ (น้อยกว่า 40 ปี)
  2. มีผู้ป่วยมะเร็งหลายคนในครอบครัวเดียวกัน (2-3 คนขึ้นไป)
  3. เป็นมะเร็งเต้านม 2 ข้าง ผตามปกติมะเร็งเต้านมจะเกิดเพียงข้างเดียว)
  4. พบมะเร็งเต้านมในผู้ชาย

           ตัวอย่างการตรวจมะเร็งที่เต้านมในเพศหญิง

 

เรียบเรียงจากบมสัมภาษณ์ศาสตราจารย์ ดร.นพ.พรชัย โอเจริญรัตน์

2019-03-14T14:57:53+00:00